پسته
پسته مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط مديريت   
چهارشنبه ، 24 تیر 1388 ، 13:29
دید کلی

بطور کلی انواع مختلف پسته را از حیث شکل ظاهری به دو دسته می‌توان تقسیم کرد. یکی بادامی و دیگری فندقی. در شکل بادامی طول پسته از عرض یا قطر آن خیلی زیادتر است به قسمی که شکل کشیده بادامی به پسته می‌دهد در صورتی که در شکل فندقی تفاوت بین طول و قطر پسته خیلی کم است. علاوه بر این در شکل بادامی فاصله دو لب داخلی پوست پسته خندان کمتر از همین فاصله در شکل فندقی است. در پسته بادامی گاهی اتفاق می‌افتد که نوک باریک پسته کمی به شکل نوک خنجر خمیده است این شکل پسته را خنجری می‌نامند.

 

 

 
                  موطن اصلی و قدمت درخت پسته

درخت پسته معمولی و یا پسته ایرانی پیستاکیا ورا (Pistacia vera) به شکل جنگلهای انبوه در شمال شرقی ایران دیده می‌شود لذا می‌توان گفت که اصل این جور پسته از ایران است. درخت پسته از ایران به سایر نقاط مخصوصا به سواحل دریای مدیترانه (جنوب اروپا و شمال آفریقا) رفته است.

 

 مشخصات گیاه شناسی درخت پسته درخت پسته گیاهی است دو پایه یعنی گلهای نر و ماده جدا از یکدیگر و روی درخت مجزا قرار گرفته است. گل آذین درخت پسته بطور کلی خوشه‌ای است و در خوشه نر که گلها به یکدیگر فشرده و متراکم هستند. تعداد زیادتری گل مشاهده می‌شود تا در خوشه ماده که فاصله از گلها یکدیگر زیاد است و به همین علت این نوع گلها خوشه افشان و شلی تشکیل می‌دهند.

گلهای ماده دارای یک تخمدان و یک تخمچه هستند ولی کلاله منشعب و دارای سه شاخه است. برگ درخت پسته از 5 تا 7 برگچه تشکیل شده است. ریشه درخت محوری و عمودی است و تا عمق بیشتر از دو متر در داخل خاک فرو می‌رود. تلقیح گلهای ماده بوسیله باد انجام می‌گیرد.

 
 آب و هوای مطلوب پسته درخت پسته به سرمای شدید زمستان و گرمای زیاد تابستان هر دو مقاوم است. درخت پسته با هوا و زمین مرطوب سازگاری ندارد. رطوبت زیاد در زمین باعث تولید بیماری صمغ و پوسیدگی یقه درخت می‌شود که به تدریج درخت را ضعیف و بالاخره خشک می‌کند. درخت پسته به کم آبی و خشکی مقاومت زیاد نشان می‌دهد بطوری که درختان کهن را می‌توان بدون آبیاری بر مدت خیلی طولانی (شادی چند ده سال) زنده نگاه داشت.

خاک مطلوب پسته

بهترین خاکها برای کاشت درخت پسته خاکهای لیمونی سبک یعنی شن و رس می‌باشد. در اراضی سبک مصرف کود برای برداشت رضایت بخش است ولی در اراضی رسی سنگین که رطوبت را به مقدار زیاد و برای مدتی طولاتی در خود نگاه می‌دارد کاشت این گیاه نتیجه رضایت بخشی نمی‌دهد و مقدار محصول چندان قابل توجه نخواهد بود. درخت پسته تا اندازه‌ای تحمل شوری خاک را می‌کند.

کود درخت پسته احتیاج به کود فراوان دارد و کود دامی به تنهایی نمی‌تواند رفع احتیاجات درخت پسته را از حیث مواد غذایی برای محصول زیاد بکند. لذا باید علاوه بر کود دامی از کودهای شیمیایی نیز استفاده کرد. کود دامی را پاییز به درخت می‌دهند و کود شیمیایی را در دو دفعه یکی در اسفند ماه و دیگری در خرداد ماه با خاک مخلوط می‌کنند.


 
 ازدیاد درخت پسته و کاشت آن در باغ از نظر گیاه شناسی درخت پسته را به دو طریق می‌توان تکثیر کرد یکی بوسیله خواباندن شاخه و دیگری بوسیله کاشت بذر. ولی در باغبانی و از نظر اقتصادی تنها راه ازدیاد درخت پسته کاشت بذر برای تهیه پایه و پیوند نهال حاصله با انواع مرغوب پسته می‌باشد.

آفات پسته در ایران ·         زنجرک پسته ایدیو سروس ستالی (آفت شیره) ·         پسیل پسته که به شیره خشک معروف است. ·         شپشک واوی پسته ·         لارو برگ خوار پسته ·         کرم ریشه پسته ·         سرشانه خوار پسته ·         زنبورهای مغز خوار پسته

پسته و فوايد آن

پسته، دانه ميوه از درخت پسته است. درخت پسته اولين بار در ترکيه و ايران يافت شد. در آن زمان، پسته غذاي اشراف بود. در سال هاي بعد، فقط در جشن ها و مهماني ها مصرف مي شد. بعدها در انواع دسرها، شيريني ها، بستني و حتي به عنوان اشتها آور خورده مي شد. اين دانه، به خاطر شکلش به نام "آجيل خندان" معروف شد.پسته به عنوان يک ماده غذايي گياهي و نيرو بخش و درمان کننده بسياري از بيماري ها مورد استفاده قرار مي گيرد.

فوايد پسته

1- پسته در مقايسه با ديگر آجيل ها، مقدار کمي کالري دارد. بدون کلسترول مي باشد و داراي مقدار کمي چربي اشباع مي باشد. چربي يک منبع انرژي مي باشد و کمک به جذب ويتامين هاي A, E, D و K مي کند. پس پسته از آن جايي که داراي چربي مي باشد، اين امر مهم را نيز انجام مي دهد. 2- يکي از بهترين منابع پروتئين گياهي مي باشد.3- پسته از آنجايي که داراي مقدار زيادي چربي غيراشباع و پروتئين مي باشد، لذا نبايد بيشتر از 18 گرم در هفته مصرف شود. 4- پسته داراي مقدار زيادي فيبر مي باشد. فيبر به هضم مواد غذايي کمک مي کند، کلسترول و قند خون را تنظيم مي کند.5- پسته در بين گروه آجيل ها، يکي از بهترين منابع پتاسيم مي باشد. پتاسيم 1 عدد پسته برابر پتاسيم 1 عدد پرتقال است. مقدار پتاسيم در 2 عدد پسته بيشتر از 1 عدد موز مي باشد. پتاسيم موجود در پسته، به تعادل مايعات بدن کمک مي کند، ضربان قلب را تنظيم مي کند و براي کاهش فشار خون نيز بسيار مفيد مي باشد.6- همچنين داراي فسفر مي باشد و در ساخت استخوان ها و دندان ها شرکت مي کند، جلوي خستگي و ضعف را مي گيرد و براي تقويت عضلات بدن مفيد مي باشد.7- پسته، مقداري منيزيم نيز دارد که منيزيم يکي از مهم ترين عناصر معدني براي تبديل غذا به انرژي مي باشد، ضربان قلب را تنظيم مي کند واز گرفتگي عضلات جلوگيري مي کند. 8- آهن در پسته، براي سرگيجه، خستگي، رنگ پريدگي و کم خوني مفيد است.9- روي براي تقويت پوست، مو و ناخن بسيار مهم است. 10- پسته داراي ويتامين هاي B6 ، B1 و E مي باشد. ويتامين B6 کمک به سوخت و ساز پروتئين مي کند و در جذب مواد غذايي نيز نقش دارد. ويتامين B1 باعث افزايش انرژي، تقويت سلول هاي عصبي و متعادل کردن اشتها مي شود. 11- در بين آجيل ها، پسته داراي بيشترين آنتي اکسيدان مي باشد. همان طورکه مي دانيد ويتامين E جزو گروه آنتي اکسيدان ها مي باشد و تقويت سيستم ايمني بدن، سلامت چشم و جلوگيري از خستگي  و استرس و نيز جلوگيري از تخريب سلول ها را بر عهده دارد. 12- پسته نيز مانند ديگر دانه ها، از بيماري هاي قلبي جلوگيري مي کند. به خاطر وجود چربي هاي غير اشباع، مي تواند مقدار کلسترول خون را پايين بياورد.  13- پسته باعث عملکرد درست مغز مي شود و شخص را آرام مي کند.14- اين آجيل مي تواند جلوي پيشرفت بيماري هاي مزمن از قبيل سرطان را بگيرد.15- مطالعات نشان داده است؛ پسته مي تواند مقدار کلسترول خوب خون(HDL) را بالا ببرد و درعين حال مقدارکلسترول بد خون(LDL ) و تري گليسيريد را پايين بياورد.16- پودر پسته، درمان کننده دندان درد مي باشد.17- پسته تغييري در فشار خون و افزايش وزن انجام نمي دهد. اما به خاطر کاري بالايي که دارد، به عنوان يک ميان وعده پرکالري شمرده مي شود و نبايد زياد مصرف شود.براي کاهش نمک و چربي در رژيم غذايي، بايد از خوردن پسته بو داده و شور خودداري کنيد.لازم به ذکر است که، 28 گرم پسته، بيشتر از 10 درصد نياز بدن به فيبر غذايي، ويتامينB6، ويتامين B1، منيزيم و فسفر را تامين مي کند.

 خواص پوست سبز پسته

پوست سبز پسته از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است و دارای خواص زیر می باشد.
1- پوست سبز پسته برای رنگرزی به کار می رود.
2- بهترین دارو برای رفع بوی بد دهان است.
3- جویدن آن باعث التیام زخم های داخل دهان می شود.
4- برای استحکام اثه، مالیدن آن روی لثه یا جویدن آن مفید است.
5- دم کرده پوست سبز پسته حالت دل بهم خوردگی و استفراغ را از بین می برد.
6- دم کرده آن برای رفع اسهال مفید است.
7- برای رفع سکسکه پوست سبز پسته را دم کنید و یک فنجان از آن را بنوشید.

خواص پوست سفید پسته            

     
 
پوست سفید پسته خاصیت قابض دارد و برای بواسیر بسیار مفید است. باعث تسکین درد و تخفیف بیماری می شود. برای درمان این بیماری باید پوست سفید پسته را در آب جوشاند و آن را داخل لگنی بریزید و شخصی که این بیماری را دارد برای چند دقیقه در آن بنشیند.
خواص و فواید مغز پسته
     
 

مغز پسته از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است.
1- مغز پسته به علت داشتن آهن خون ساز است و کسانی که به کم خونی مبتلا هستند باید حتما روزانه مقداری پسته مصرف نمایند.
2- پسته معده را تقویت می کند.
3- مغز و دهان را تقویت می کند.
4- برای آرامش قلب و آرام کردن اعصاب مفید است.
5- برای آرامش قلب و آرام کردن اعصاب مفید است.
6- خوردن پسته نیروی جنسی را تقویت می کند.
7- پسته برای تسکین سرفه مفید است
8- اسهال معمولی و اسهال خونی را درمان می کند.
9- جوشانده پوست و برگ درخت پسته برای رفع درد و خارش مفید است.

 

 
 
 روغن پسته، روغني غني حاوي مقادير بالايي از ويتامين‌ها (K,E,D,A) و مواد معدني مثل آهن، فسفر، مس، روي و منيزيم مي‌باشد. همچنين روغن پسته بطور وسيعي در صنايع آرايشي و طب بكار مي‌رود. اين روغن بسرعت جذب پوست مي‌شود و روغني مناسب جهت ماساژ بدن است. تأثير اين روغن در تهييج قلب، افزايش حافظه و افزايش اشتها ثابت شده است. اثرات روغن پسته در معالجه دردهاي استخواني اعجاب‌آور است و ...




پسته يكى از مهمترين دانه هاى روغنى و از خانواده Anacardiacea است. اجزاى تشكيل دهنده آن مغز و پوسته هستند. پوسته شامل يك بخش محكم به نام شل و يك پوسته نرم تر رويى به نام هال است. مغزپسته شامل پوسته اى به رنگ سبز است كه طعم شيرين دارد و در انواع مختلف پسته با درصدهاى متفاوتى دانه پسته را اشغال مى كند.
مهمترين ارقام پسته در ايران عبارتند از : اكبري ، كله قوچي ، احمد آقائي ، اوحدي ، بادامي زرند، ممتاز خنجري دامغان ، ‏شاهپسند سفيد پسته نوق و قزويني .




پسته گياهي است كه از دير باز در ايران كشت و پرورش داده شده است و سابقه كاشت آن در ایران  در قزوين و دامغان به 1500 سال و در استان كرمان به 350 تا 400 سال قبل بر مي گردد. پسته ایران حدود 70 سال پيش با شروع صادرات ، ارزش اقتصادي و تجاري ويژه اي پيدا كرد و ايران به عنوان اولين و مهمترين صادر كننده پسته دنيا شهرت يافت.از آن زمان به بعد سطح زير كشت پسته مرتباً افزايش يافت به طوري كه امروزه سطح زير كشت پسته ايران بيش از 350000 هكتار مي باشد و عملاً گسترش آن در خيلي از مناطق به دليل محدوديت آب عملي نيست.




در گذشته پسته ایران به روش سنتي پوست گيري ، خندان و خشك مي گرديد ولي در حال حاضرپسته در كارگاهها و كارخانجاتي كه اصطلاحاً به آنها ترمينال ضبط پسته گفته ميشود اين اعمال بصورت كاملاً مكانيزه انجام مي گردد و بدليل اينكه 65% درصد پسته كل جهان در ايران توليد مي گردد اين صنعت بصورت بومي درآمده و ماشين سازي هاي قدرتمندي در اين زمينه در ایران فعاليت مي نمايند كه محل استقرار آنها بيشتر در كرمان و رفسنجان مي باشد.