بادام زمینی
بادام زمینی مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط مديريت   
چهارشنبه ، 24 تیر 1388 ، 13:00

 

خصوصیات گیاه‌شناسی بادام زمینی گیاه بومی برزیل بوده و از آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافته است. آب و هوای گرم برای کشت این گیاه مناسب می‌باشد. بادام زمینی گیاهی است یکساله دارای ساقه‌ای راست که ارتفاع آن در حدود 30 سانتیمتر می‌باشد. برگهای آن مرکب از دو زوج برگچه است گلهای آن دو نوع متفاوت به رنگ زرد می‌باشد که پس از تلقیح ، دم گل خم شده و به سطح خاک می‌رسد و سپس به تدریج در خاک فرو رفته و میوه در داخل خاک تشکیل می‌شود.




میوه بادام زمینی به طول تقریبی 4 سانتیمتر است و دارای پوسته شکننده به رنگ خاکستری مایل به زرد می‌باشد. بر روی پوسته یک تا سه برجستگی مشاهده می‌شود که هر یک محل دانه‌ها را نشان می‌دهد. دانه بادام زمینی تقریبا مانند فندق به رنگ سفید مایل به زرد بوده ولی تخم مرغی شکل است. پوسته نازکی دانه را پوشانده که به رنگ قرمز قهوه‌ای است.

انواع بادام زمینی چهار گونه از بادامهای زمینی محبوبیت بیشتری دارند: اسپانیایی ، رونده ، ویرجینیا و والسینا. علاوه بر اینها انواع قرمز و سفید تنسی هم وجود دارند. گونه‌های خاصی از آنها را به سبب تفاوتهای طعم ، مقدار روغن ، اندازه و شکل کاربردهای خاصی دارند. در بسیاری از موارد مصرف ، انواع مختلف آنها قابل معارضه می‌باشند بیشتر بادامهای زمینی که با پوسته داد و ستد شده‌اند از نوع ویرجینیا و برخی از گونه‌های والنسیا هستند.

این گونه‌ها به علت اندازه درشت و ظاهر جذاب پوسته آنها انتخاب شده‌اند. از بادام زمینی اسپانیایی بیشتر در شیرینیهای بادام زمینی ، مغزهای شور و خمیر بادام زمینی استفاده می‌شود و بیشتر انواع رونده آن در تهیه خمیر بادام زمینی کاربرد دارند. گونه‌های مختلف این میوه بر حسب نوع رشد شاخه‌ها و طول آنها متمایز می‌شوند و برای هر نوع از بادام زمینی گونه‌های بسیار زیادی وجود دارد.

کشت گل Arachis fabaceae روی سطح زمین بوجود آمده و پس از پژمرده شدن ، ساقه آن رشد کرده به طرف پایین خم می‌شود و تخمدان را وارد خاک می‌کند. زمانی که دانه رسیده، رنگ بخش داخلی غلافها به نام پوشش دانه از سفید به قرمز مایل به قهوه‌ای تغییر می‌کند. هنگام برداشت محصول ، کل گیاه را که شامل بیشتر ریشه‌ها است از خاک جدا می‌گردد. رنگ غلافها ابتدا نارنجی رگه‌دار با گلهای شبیه نخود و گلبرگهای زرد رنگ است که بر روی خاک در خوشه‌های کناری رشد می‌کنند.

پس از خود گرده افشانی گیاه (بادامهای زمینی خود آمیزه‌های کامل هستند) گلهای آن کم‌رنگ می‌شوند. ساقه‌های موجود در پایه‌های تخمدانها که قلاب نامیده می‌شود به سرعت دراز شده و با چرخش به سمت پایین موجب نفوذ دانه‌ها به عمق چند اینچی خاک می‌گردد تا شرایط رشد کامل آنها فراهم شود. وظیفه غلافها جذب مواد غذایی است. این میوه دارای پوسته‌های چروک‌داری است که ما بین دو تا سه عدد دانه محصور شده‌اند. دانه رسیده این میوه همانند سایر دانه‌های نبشی از قبیل لوبیاست اما بر خلاف پوشش دانه‌های سخت نبشها ، دارای پوششی به ضخامت کاغذ بر روی دانه می‌باشد. بادام زمینی در نور و خاک کشاورزی شنی حاوی خاک رس ، شن و مواد گیاهی بهتر رشد می‌کنند.




آنها به پنج ماه هوای گرم و بارش سالانه 20 تا 40 اینچ یا آبیاری معادل این مقدار نیاز دارند. غلافها 120 تا 150 روز پس از کاشت دانه‌ها به رشد کامل می‌رسند. اگر محصول را خیلی زود برداشت کنند این غلافها رشد کامل نکرده‌اند، اگر آنها را خیلی دیر برداشت کنند این غلافها در ساقه پاره شده و در خاک باقی خواهند ماند. نگهداری نادرست بادام زمینی می‌تواند منجر به آلودگی آنها به Fungus Aspergillus Flavus که ماده سمی آفلاتوکسین آزاد می‌کند، می‌شود.

خواص داروئی

بادام زمینی از نظر طب قدیم ایران متعادل است. چون بادام زمینی دارای پروتئین می‌باشد بنابراین از نظر غذایی بسیار مهم است. ·         برای تقویت ریه و طحال مفید است. ·         کلسترول خوب خون را بالا می‌برد. ·         درد معده را از بین می‌برد. ·         نرم کننده سینه است. ·         سرفه خشک را برطرف می‌کند.·         شیر را در مادران شیرده زیاد می‌کند. ·         ملین است. ·         بسیار مقوی است. ·         برای تقویت قوای دماغی مفید است. ·         به هضم غذا کمک می‌کند.

استفاده‌های غذایی بادام زمینی را اغلب به همراه نمک سرخ می‌کنند اما به شکل خام یا به صورت پخته در آب و نمک نیز خورده می‌شود. همچنین با آن می‌توان خمیر بادام زمینی ، شیرینی بادام زمینی و محصولاتی دیگر تهیه کرد. از روغن آن نیز به علت طعم ملایم و اینکه فقط در دماهای نسبتا بالا می‌سوزد در آشپزی استفاده می‌کنند. اگر چه بسیاری از مردم از خوردن غذاهای تهیه شده با بادام زمینی لذت می‌برند، بعضی افراد نسبت به آن حساسیت شدید دارند بطوری که خوردن یک عدد از آن برای آنها خطرناک است.

این افراد حتی نسبت به استشناق گرده بادام زمینی نیز واکنشهای خطرناکی نشان می‌دهند. به همین علت از این میوه کمتر در هواپیماها استفاده شده و محصولات تهیه شده با آن در بسیاری از حوزه‌های آموزشی به منظور حفاظت از دانش آموزان حساس به آن ممنوع گشته است. روغن بادام زمینی نسبت به کل مغز آن از پروتئین کمتری برخوردارند بنابراین افراد بسیار کمی به آن حساسیت دارند. امروزه دارویی آزمایشی به نام NX-901 جهت از بین بردن این حساسیت ساخته شده است.

کاربردهای دیگر بادام زمینی

از بادام زمینی‌های نا مرغوب یا انواعی که برای بازار خوراکیها مناسب نیستند در تولید روغن بادام زمینی و دانه و علوفه دامی استفاده می‌شود. بادام زمینی کاربردهای متعددی در صنعت دارد. رنگها ، لاک و الکل ، روغنهای روان کننده، چرم لباس ، جلادهنده‌های لوازم منزل ، حشره کشها و نیترو گلیسیرین از روغن بادام زمینی تهیه می‌شود. صابون از روغن صابونی شده ساخته می‌شود و بسیاری از لوازم آرایشی حاوی روغن بادام زمینی و مشتقات آن می‌باشند.

قسمت پروتینی این روغن در ساخت برخی از فیبرهای نساجی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از پوسته‌های بادام زمینی در تولید پلاستیک ، تخته دیواری ، ساینده‌ها و سوخت استفاده می‌گردد. همچنین از آنها در ساخت سلولز که در ابریشم مصنوعی و کاغذ بکار می‌رود و مواد لعاب‌دار مانند چسب استفاده می‌شود. قسمتهای فوقانی گیاه بادام زمینی در تهیه علوفه بکار می‌رود. باقیمانده کیک پروتینی حاصل از پردازش روغن ، به عنوان غذای حیوانات و به عنوان کود کاربرد دارد.

 

 

بادام زمینی دانه ای مفید برای مبتلایان به چربی خون

 تحقیقات و بررسی های متعدد نشان داده اند، چربی بادام زمینی و كره بادام زمینی برای انسان مفید است. طی یك مطالعه در یكی از دانشگاه های آمریكا، اثرات رژیم غذایی حاوی بادام زمینی و كره آن در كاهش كلسترول خون، با میانگین رژیم غذایی آمریكایی ها مقایسه شد. نتایج نشان داد كه خطر بیماری های قلبی با مصرف متناوب و مكرر بادام زمینی( هر بار به مقدار كم) كاهش می یابد.

اثرات رژیم غذایی دارای بادام زمینی

 1- كاهش كل كلسترول وLDL كلسترول ( كلسترول بد) 2- حفظ و نگهداریHDL كلسترول ( كلسترول خوب) 3- كاهش تری گلیسیرید همچنین دارای مقدار زیادی چربی غیر اشباع است. بادام زمینی و كره آن، منبع خوب و با صرفه ای از پروتئین هستند و بیشتر ویتامین ها و املاحی را كه به سختی بدست می آیند، تامین می كنند كه این ویتامین ها و املاح شامل اسید فولیك، ویتامینE ، مس، سلنیوم، منیزیم، روی و همچنین رنگدانه های گیاهی و فیبر خوراكی می باشند.

 

* نكته:

یك واحد بادام زمینی معادل 2 قاشق غذاخوری بادام زمینی است كه تقریباً به اندازه انگشت شست شما است. بادام زمینی منبع بسیار خوبی از پتاسیم- اسید فولیك- نیاسین- اسید پانتوتنیك- فسفر- منیزیم- روی و ویتامینB1 می باشد. كره بادام زمینی منبع ویتامینB6- اسید فولیك- فسفر- منیزیم- روی و پتاسیم است و نیز منبع بسیار خوب و عالی نیاسین می باشد. وقتی توصیه می شود افراد بایستی دریافت چربی خود را بصورت متعادل تنظیم كنند به این معنا نیست كه بایستی چربی را از رژیم غذایی خود حذف كنند. طبق توصیه های تغذیه ای تا 30 درصد انرژی غذا را می توان از چربی ها بدست آورد و این مقدار مناسبی است . البته نوع چربی كه این 30 درصد را تشكیل می دهد، خیلی مهم است.

 

چربی موجود در بادام زمینی و كره آن:

 -چربی غیر اشباع پلی ( چربی خوب ) -چربی اشباع ( چربی بد ) -چربی غیر اشباع مونو ( چربی خوب ) * 85 درصد چربی بادام زمینی، چربی غیر اشباع (خوب) است. (50 درصد چربی های غیراشباع مونو و 35 درصد چربی های غیراشباع پلی ) * چربی های غیراشباع، كلسترول خون را پائین می آورند و از این طریق در سلامت قلب مؤثرند. * 15 درصد چربی بادام زمینی و كره آن، چربی اشباع ( بد) است. * بادام زمینی و كره آن، چربی های ترانس ندارند. * چربی های اشباع و ترانس، هر دو باعث افزایش كلسترول خون می شوند. * بادام زمینی و كره آن كلسترول ندارند.

 

میزان مواد مغذی موجود در بادام زمینی و كره آن:

 

بادام زمینی

(30 گرم یا 2 قاشق غذاخوری )

كره بادام زمینی

( 30میلی لیتر یا 2 قاشق غذاخوری)

مواد مغذی

174192انرژی
9/7 گرم2/8 گرمپروتئین
8/14گرم 3/7 گرم 7/4 گرم 1/2 گرم 0 گرم5/16گرم 9/7 گرم 5/4 گرم 3/3 گرم 0 گرمچربی غیراشباع مونو غیراشباع پلی اشباع كلسترول
7/5 گرم2/6 گرمكربوهیدرات
2/2 گرم8/1 گرمفیبر
130 میلی گرم151 میلی گرمسدیم
204 میلی گرم217 میلی گرمپتاسیم
55 میلی گرم51 میلی گرممنیزیم
2 میلی گرم9/0 میلی گرمروی
039/0 میلی گرم04/0 میلی گرمآهن
38 میكرو گرم24 میكروگرماسید فولیك
08/0 میلی گرم03/0 میلی گرمویتامینB1
6/5 معادل نیاسین(NE)7/5 معادل نیاسین(NE)نیاسین
08/0 میلی گرم15/0 میلی گرمویتامینB6
155 میلی گرم119 میلی گرمفسفر

 

 

خواص بادام زمینی

 بادام زمینی، از نظر غنای پروتئینی، زیر گروه حبوباتی مثل، نخود، عدس و لوبیا می باشد و از این نظر می توان گفت جزو آجیل ها نیست. بادام زمینی، منبع خوب انرژی است. 100 گرم بادام زمینی حاوی 50 گرم چربی، 16 گرم کربوهیدرات است.بادام زمینی دارای پروتئین با کیفیت عالی می باشد. در بین آجیل ها، بادام زمینی دارای بیشترین مقدار پروتئین می باشد. 100 گرم بادام زمینی حاوی 25 گرم پروتئین می باشد. پس اگر کودک شما فقط بادام زمینی یا کره بادام زمینی می خورد، از کمبود پروتئین در کودک نگران خود نباشید.بیشتر چربی های موجود در بادام زمینی، از نوع غیر اشباع و خوب می باشند.در 28 گرم بادام زمینی، حدود 2 گرم فیبر وجود دارد. این مقدار 9 درصد از نیاز روزانه بدن به فیبر را تامین می کند. بادام زمینی، دارای مقدار قابل توجهی ویتامین B3 می باشد، 112 میلی گرم در 100 گرم. ویتامین B3 باعث افزایش کلسترول خوب ( HDL) می شود، فرایند پیری را به تعویق می اندازد و همچنین از بیماری آلزایمر جلوگیری می کند.برای افزایش این ویتامین توصیه شده که مردان 16 میلی گرم در روز و زنان 14 میلی گرم در روز بادام زمینی مصرف کنند.  ویتامین E نیز در بادام زمینی وجود دارد. 28 گرم بادام زمینی در حدود 10درصد نیاز روزانه بدن به این ویتامین را تأمین می کند.بادام زمینی دارای آنتی اکسیدان نیز می باشد. پس سلول را از خرابی و نابودی محافظت می کند، سیستم ایمنی را تقویت می کند. جالب است بدانید که آنتی اکسیدان موجود در بادام زمینی به همان اندازه میوه ها می باشد و از سیب، چغندر و هویج، آنتی اکسیدان بیشتری دارد.منیزیم موجود در بادام زمینی، گرفتگی عضلانی را دور می کند.بادام زمینی دارای فولات نیز می باشد. فولات از کم خونی، رنگ پریدگی و ضعف جلوگیری می کند.بادام زمینی حاوی پتاسیم می باشد. پتاسیم موجب تنظیم فشار خون و تنظیم ضربان قلب می شود و از گرفتگی عضلانی و ادم جلوگیری می کند.فسفر در بادام زمینی وجود دارد که جلوی ضعف و خستگی را می گیرد. بدون کلسترول می باشد.

مواد مغذی موجود در بادام زمینی: مقدار در 28 گرم

 کالری 166پروتئین 7/6گرمکربوهیدرات 1/6 گرمفیبر 3/2 گرمچربی 14 گرمویتامین E 2/2 میلی گرمویتامین B3 8/3 میلی گرمفولات 1/41 میکروگرممس 19/0 میلی گرممنیزیم 50 میلی گرمفسفر 101 میلی گرمپتاسیم 187 میلی گرم

 

 

فواید بادام زمینی

 1- بادام زمینی موجب گشاد شدن رگ های بدن و تسهیل جریان خون می شود و از لخته شدن خون و سکته مغزی جلوگیری می کند. 2- یک رژیم دارای بادام زمینی، به خاطر افزایش منیزیم، فولات، فیبر، مس و ویتامین E ، خطر بیماری قلبی را کم می کند. مصرف 28 گرم بادام زمینی در روز، موجب کاهش بیماری قلبی می گردد. برای جلوگیری از بیماری قلبی، حداقل 1 مشت بادام زمینی و دیگر آجیل ها یا 2 قاشق غذاخوری کره بادام زمینی را 4 بار در هفته میل کنید.3- اگر 28 گرم بادام زمینی، آجیل و یا کره بادام زمینی در هفته میل کنید، 25درصد خطر پیشرفت سنگ کیسه صفرا را کم کرده اید.4- به خاطر دارا بودن چربی و کالری زیاد، به افراد چاق توصیه می شود که بهمیزان کم ار آن بخورند. بیشتر از 1 مشت بادام زمینی موجب افزایش وزن می گردد.5- بادام زمینی را 2 بار یا بیشتر در هفته مصرف کنید. ثابت شده است زنانی که از این امر پیروی می کنند، تا 85 درصد سرطان روده بزرگ را از خود دور کرده اند و به همین ترتیب مردان تا 27 درصد این سرطان را کاهش داده اند. 6- میوه نارس آن، ترشح شیر را زیاد می کند.7- روغن بادام زمینی، ملین و رفع کننده یبوست می باشد.8- بادام زمینی از نظر خواص، شبیه روغن زیتون می باشد. 

مضرات بادام زمینی: بسیاری از افراد به بادام زمینی حساسیت دارند. معمولا آلرژی افراد به بادام زمینی، در دوران کودکی ظاهر می شود.اولین نشانه های آلرژی به بادام زمینی به صورت آبریزش بینی یا خارش پوست در قسمت هایی از بدن می باشد. نشانه های بعدی شامل: تهوع، استفراغ، اسهال، ناراحتی شکمی، سوزش زبان، سختی تنفس ، گلودرد یا درد در دیگر نواحی بدن، افت ناگهانی فشار خون، سرگیجه و در نهایت بیهوشی و مرگ است. کم خوردن، بهتر از هرگز نخوردن است. بهتر است فرهنگ غذاخوردن خود و خانواده مان را تغییر دهیم.